Veranderen als ondernemer: soms ben jij zelf de verandering
Verandering is makkelijk.
Totdat je zelf degene bent die moet veranderen.
In mijn vorige blog schreef ik over iets wat ik vaak zie bij groeiende bedrijven. De ondernemer begint vol energie, ziet kansen en krijgt ontzettend veel voor elkaar. Precies die eigenschappen zorgen ervoor dat het bedrijf groeit.
Maar op een gegeven moment kan datzelfde bedrijf iets anders van je vragen.
Meer structuur. Meer samenwerking. Verantwoordelijkheden delen. Dingen loslaten.
En dat klinkt allemaal heel logisch.
Tot iemand tegen jou zegt:
“Volgens mij moet jij óók veranderen.”
Dan wordt het ineens een stuk persoonlijker.
Je bedrijf is gegroeid. Waarom werkt het ineens niet meer?
Ik geloof niet dat je alle groeiproblemen kunt voorkomen.
Sterker nog, ik denk dat het een heel natuurlijk proces is.
Als ondernemer doe je dingen op een bepaalde manier omdat ze werken.
Dus doe je ze nog een keer.
En nog een keer.
Je bouwt je bedrijf op met een bepaalde aanpak, bepaalde gewoontes en bepaalde mensen. Daar kom je een heel eind mee.
Totdat je op een dag merkt:
Hè. Dit werkt niet meer.
Dat is niet per se omdat je iets verkeerd hebt gedaan.
Je bedrijf is veranderd.
En wat een bedrijf met vijf mensen nodig heeft, is niet automatisch wat een bedrijf met vijftien, vijftig of honderd mensen nodig heeft.
Het lastige is dat je dat kantelpunt lang niet altijd ziet aankomen.
Je kunt nu eenmaal niet alles zelf zien
Als ondernemer heb je ontzettend veel focuspunten.
Klanten. Medewerkers. Financiën. Systemen. Processen. Nieuwe kansen. Problemen die vandaag opgelost moeten worden.
Je kunt onmogelijk alles tegelijkertijd overzien.
En daarom geloof ik zo sterk in samenwerking.
Niet omdat iemand anders dan jij per definitie beter weet hoe jouw bedrijf werkt.
Integendeel.
Jij kent je bedrijf waarschijnlijk beter dan wie dan ook.
Maar iemand anders ziet soms iets wat jij niet meer kunt zien.
Juist omdat jij er middenin zit.
Samenwerken betekent niet dat je de controle verliest
Daar zit volgens mij een van de grootste uitdagingen voor ondernemers.
Om hulp vragen vraagt om een bepaalde kwetsbaarheid.
Je moet kunnen zeggen:
Hier ben ik goed in. En hier niet.
Dat tweede deel vinden we vaak een stuk lastiger.
Zeker als je gewend bent om problemen zelf op te lossen.
Samenwerken kan dan voelen alsof je een stukje controle weggeeft.
Maar je kunt het ook anders zien.
Als je bereid bent samen te werken met mensen die juist goed zijn in de dingen waar jij minder sterk in bent, vergroot je wat je als bedrijf kunt bereiken.
Je hoeft niet alles zelf te kunnen.
Wel eerlijk te zijn om te herkennen wat je niet kunt.
En open genoeg om iemand anders daar ruimte voor te geven.
Maar wat als je wél hulp vraagt en toch niet wilt veranderen?
Ik heb ooit gewerkt met een ondernemer die heel goed wist dat er iets moest veranderen binnen zijn bedrijf.
Er waren ook investeerders betrokken en objectief gezien was duidelijk dat de organisatie niet verder kon zoals het ging.
Dus werd ik gevraagd om te helpen.
Op papier waren we het daar allemaal over eens.
Er moest verandering komen.
Alleen kwamen we onderweg bij een veel moeilijkere conclusie:
Een belangrijk deel van die verandering moest bij de ondernemer zelf plaatsvinden.
En daar liep het vast.
Weten dat er iets moet veranderen is niet hetzelfde als zelf willen veranderen
Deze ondernemer had het bedrijf opgebouwd.
Het was zijn idee, zijn visie, zijn bedrijf.
Rationeel kun je begrijpen dat je afstand moet nemen.
Je kunt zeggen dat je verantwoordelijkheden gaat overdragen.
Je kunt beloven en geloven dat je mensen meer ruimte geeft.
Maar daadwerkelijk loslaten?
Dat is iets heel anders.
In dit geval lukte dat niet.
Hij zag dat het bedrijf moest veranderen, maar zag niet dat zijn eigen rol daarin óók moest veranderen.
Of misschien kon hij dat op dat moment nog niet accepteren.
En uiteindelijk kwamen we tegenover elkaar te staan.
Je kunt het gras niet harder laten groeien door eraan te trekken
Ik wilde graag dat het zou werken.
Misschien té graag.
Ik zag waar volgens mij verandering nodig was en probeerde hem daarin mee te nemen.
Maar achteraf realiseerde ik me dat ik iets probeerde te versnellen waar hij zelf nog niet klaar voor was.
Ik probeerde het gras harder te laten groeien door eraan te trekken.
Tja.
Dat werkt natuurlijk niet.
Je kunt iemand onddersteunen bij verandering.
Je kunt vragen stellen.
Je kunt inzicht geven.
Je kunt spiegelen.
Je kunt soms zelfs behoorlijk confronterend zijn.
Maar uiteindelijk kun je iemand niet dwingen om een verandering te zien waarvoor diegene zelf nog niet openstaat.
Dat was voor mij óók een belangrijke les.
Een samenwerking begint niet bij de oplossing
Achteraf zag ik nog iets.
Er was vanaf het begin een ingewikkelde dynamiek.
Ik was gevraagd door de investeerders, maar om mijn werk goed te kunnen doen moest mijn relatie en vertrouwen bij de ondernemer liggen.
Daar zat spanning.
Voor wie werkte ik nu eigenlijk?
Wie bepaalde wat het probleem was?
En waren we het überhaupt eens over wat er moest veranderen?
Niet genoeg.
Dat zou ik nu anders doen.
Eerst helder krijgen: welk probleem lossen we eigenlijk op?
Voordat ik tegenwoordig zo'n traject inga, vind ik een aantal dingen essentieel.
We moeten helder hebben wat de verwachtingen zijn.
We moeten samen naar het probleem kijken en ongeveer hetzelfde zien.
En we moeten duidelijk hebben wie waarvoor verantwoordelijk is.
Daarmee ben je er trouwens nog niet.
Tijdens een traject moet je regelmatig opnieuw bij elkaar inchecken.
Kijken we nog steeds naar hetzelfde probleem?
Werken we nog steeds naar hetzelfde doel?
Klopt wat we aan het begin hebben afgesproken nog met wat we inmiddels hebben ontdekt?
Een bedrijf is tenslotte niet statisch. En verandering is dat ook niet.
Soms is een moeilijke samenwerking óók waardevol
Uiteindelijk zijn de ondernemer en ik ieder onze eigen weg gegaan.
Dat was op dat moment de juiste beslissing.
Later hebben de investeerders samen met de ondernemer uiteindelijk toch besloten dat hij meer naar de achtergrond is getreden. Met nieuwe mensen en een andere inrichting begon het bedrijf daarna weer te floreren. Ook omdat hij weer kan doen waar hij goed in is en passie voor heeft.
Dat maakt het voor mij geen succesverhaal waarin ik achteraf kan zeggen: Zie je wel, ik had gelijk.
Zo voelt het helemaal niet.
Ik kijk liever naar mijn eigen aandeel.
Had ik iets anders kunnen doen?
Had ik eerder moeten herkennen dat onze verwachtingen niet voldoende op elkaar aansloten?
Had ik hem beter mee kunnen nemen in wat ik zag?
Had ik eerder moeten zeggen: dit werkt zo niet?
Waarschijnlijk wel.
En daar heb ik van geleerd.
Want samenwerken betekent voor mij niet dat één persoon alle antwoorden heeft.
Dat geldt óók voor mij.
Groei vraagt om kwetsbaarheid. Van beide kanten.
In de vorige blogs schreef ik over richting vinden en over leren loslaten wanneer je bedrijf groeit.
Misschien is dit de logische volgende stap.
Want echte verandering begint volgens mij met accepteren dat je niet alles kunt zien, weten of oplossen.
Niet als ondernemer.
Niet als medewerker.
En ook niet als navigator.
Je hebt andere mensen nodig om je blinde vlekken te zien.
Dat kan soms confronterend zijn.
Maar juist daar ontstaat beweging.
Stel jezelf eens deze vraag.
Wanneer je merkt dat je bedrijf vast begint te lopen, is het logisch om meteen te denken aan processen, systemen of medewerkers die misschien anders moeten.
Maar probeer eens ergens anders te beginnen.
Vraag jezelf af: “Wat als ik zélf onderdeel ben van wat er mag veranderen?”
Niet omdat je iets verkeerd hebt gedaan. Maar omdat het heel goed mogelijk is dat jij — de ondernemer die het bedrijf tot hier heeft gebracht — je óók kunt ontwikkelen om het bedrijf verder te brengen.
Dat vraagt om lef.
Misschien zelfs meer lef dan het moment waarop je ooit besloot je bedrijf te starten.
Is jouw bedrijf veranderd, maar zoek je nog naar wat de volgende stap van jou vraagt?
Soms zit het probleem niet alleen in processen, systemen of structuur. Samen kijken we naar wat er werkelijk speelt, welke verandering nodig is en wat dat vraagt van jou én je organisatie.
